افتتاح سامانه حامیم و چند خواهش

بالاخره پس از سال‌ها انتظار و نزدیک به دو سال تلاش جدی، سامانه آموزش الکترونیکی حامیم با هدف همگانی‌سازی یادگیری علوم و معارف قرآنی راه‌اندازی شد.
به این مناسبت یادداشت زیر را که در کانال تلگرامی منتشر کرده‌ام در اینجا نیز تقدیم می‌کنم.

   1  

تدریس فعال در آموزش الکترونیکی

یکشنبه گذشته توفیق داشتم در نشست استادان و آموزشیاران مرکز آموزش الکترونیکی دانشگاه قرآن و حدیث بحثی را با عنوان «تدریس فعال در آموزش الکترونیکی» ارائه کنم.
از آنجا که امیدوارم نکات مطرح شده در این جلسه برای علاقمندان آموزش مجازی بی‌فایده نباشد، فایل صوتی و اسلاید این ارائه را به شما عزیزان تقدیم می‌کنم.

بدتر از عضویت در کانال‌های غیراخلاقی

پیوستن به کانال‌ها، گروه‌ها و صفحاتی که مطالب غیراخلاقی و دعوت‌ به زشتی‌ها و شهوات را منتشر می‌کنند از جهات گوناگون ناپسند است. چرا که این کار:

  مستمراً پیام‌های منفی را در برابر چشم و دل قرار می‌دهد.
  روح و روان را آلوده و پریشان می‌کند.
  قبح گناه را می‌ریزد و گام به گام وجدان اخلاقی را از بین می‌برد.
  فرصت و لذت تجربه‌های معنوی و عبادی را سلب می‌کند.
  تعداد اعضای این صفحات و اعتبار آنها را افزایش می‌دهد.
  و ....

   1  

مصاحبه‌هایی در حاشیه کنفرانس دهم

دهمین کنفرانس ملی آموزش و یادگیری الکترونیکی روزهای پنجم و ششم اسفند از سوی انجمن یادگیری الکترونیکی ایران برگزار شد.
یکی از برنامه‌هایی که برای نخستین بار از سوی کمیته اجرایی این کنفرانس ارائه شد، پخش مصاحبه‌هایی بود با برخی متخصصان و فعالان آموزش الکترونیکی کشور که مشاهده قطعاتی از این مصاحبه‌ها برای علاقمندان یادگیری الکترونیکی خالی از لطف نیست.

   1  

راه‌اندازی کانال شخصی در تلگرام

با توجه به گسترش و سهولت استفاده از برنامه تلگرام، کانالی را در آن ایجاد کردم تا یادداشت‌ها، آموخته‌ها و مطالب برگزیده‌ای که در وبگردی انتخاب می‌کنم را با دیگران به اشتراک بگذارم و از نظرات آنان استفاده کنم. لطفا از اینجا وارد این کانال شوید و برای عضویت دگمه Join را بزنید.

   1  

مسئولیت‌های فرهنگی در آموزش الکترونیکی

در آخرین روز ماه گذشته، نخستین نشست بررسی پیش‌نویس استاندارد وزارت علوم، تحقیقات و فناوری برای آموزش در محیط مجازی به همت گروه تخصصی آموزش الکترونیکی این وزارتخانه برگزار شد و هر یک از اعضای گرتا به بیان دیدگاه خود درباره یکی از جنبه‌های این موضوع پرداختند.
بنده نیز با موضوع «لوازم و مسئولیت‌های فرهنگی در مدیریت آموزش الکترونیکی» سخنانی ارائه کردم که فایل اسلاید آن را در اینجا تقدیم می‌کنم.

   1  

کتاب الکترونیکی تعاملی

نمونه‌ای جالب و شگفت‌انگیز از کتاب الکترونیکی و تعاملی کامل که توسط مایک تاماس تولید و ارائه شده است. این نمونه می‌تواند تصور روشن‌تری از آینده کتاب و تحولات پیش رو در زمینه تولید محتوای الکترونیکی در اختیار ما بگذارد.

تجربه‌ای موفق در یادگیری با استفاده از شبکه‌های اجتماعی

یکی از بهره‌هایی که از برنامه تلگرام می‌برم، مشارکت در مدیریت گروهی تخصصی است که برای مطالعه کتاب کافی ایجاد کرده‌ایم.
چند ماهی است با استفاده از این امکان خوب، اوقاتی را به مطالعه مهم‌ترین کتاب حدیثی شیعه اختصاص داده‌ایم و با حضور اساتید و متخصصان، درباره محتوای روایات نورانی آن به مباحثه و گفتگو می‌پردازیم.
(لینک عضویت در گروه ـ تنها پس از به‌روز رسانی برنامه تلگرام عمل می‌کند)

   1  

انتشار کتاب گفتگوی باورها

کتاب گفتگوی باورها با همت انتشارات بهار دل‌ها به چاپ رسید و علاوه بر نسخه مکتوب، در قالب نسخه الکترونیکی نیز در اختیار عموم علاقمندان قرار گرفت.
این کتاب گزیده‌ای از مجموعه یادداشت‌ها و گفتگوهای اعتقادی سید حمید حسینی در فضای مجازی است که بر اساس نیاز و پرسش‌ جوانان با زبانی ساده و عمومی طی چندین سال در سایت کلام اسلامی ارائه شده است.
برای دانلود کتاب، ادامه مطلب را ملاحظه فرمایید.

   1  

پرسش‌هایی مهم درباره محتوای آموزش الکترونیکی

یکی دو دهه پیش که هنوز آموزش الکترونیکی به‌خوبی تجربه نشده بود، غلبه نگاه فنی به این موضوع چندان عجیب به نظر نمی‌رسید و بسیاری تصور می‌کردند با فراهم آوردن مجموعه‌ای از نرم‌افزارها و سخت‌افزارها می‌توان سامانه‌ای آموزشی را راه‌اندازی کرد. اما تجربه و مواجهه با واقعیت‌های این عرصه نشان داد اهمیت و اولویت محتوای قوی و متناسب با این فضا به‌مراتب بیشتر است. لذا آنچه این روزها ذهن متولیان باتجربه آموزش الکترونیکی را به خود مشغول می‌کند، اغلب از جنس مسائل محتوایی و پداگوژیک است تا جنبه‌های فنی و تکنولوژیک.

   1  

جلسات آنلاین آموزش نرم‌افزارهای تحقیقاتی

با توجه به درخواست دانشجویان و مسئولان مرکز آموزش الکترونیکی دانشگاه قرآن و حدیث، آموزش «نرم‌افزارهای تحقیقات علوم اسلامی» و مشاوره در این زمینه را به‌صورت آنلاین آغاز کرده‌ام.
این جلسات روزهای شنبه و چهارشنبه در محیط ادوبی کانکت برگزار می‌شود و جلسات ضبط شده آن در این صفحه قابل مشاهده است.

   1  

نمایی از مشکلات آموزش الکترونیکی کشور

چندی پیش همراه با اعضای گروه تخصصی آموزش الکترونیکی وزارت علوم، یکی از دانشگاه‌های مجازی را مورد بازدید و بررسی قرار دادیم. به‌نظر می‌رسد شرایطی که در این ارزیابی ابتدایی به‌دست آمد، تا حدودی نمایگر وضعیت آموزش الکترونیکی در کشور است.

   1  

حضور و غیاب در آموزش الکترونیکی

یکی از پرسش‌هایی که ذهن مدیران سامانه‌ها و دوره‌های آموزش الکترونیکی را به خود مشغول ساخته، ضرورت و شیوه حضور و غیاب دانشجویان در کلاس‌ها و فعالیت‌های آموزشی است.

واکنشی هنرمندانه و انسانی به وقایع پاریس

   1  

دوره آموزشی آشنایی با نرم‌افزار کتابخانه اهل بیت علیهم‌السلام

نرم‌افزار تحقیقاتی کتابخانه اهل بیت (علیهم‌السلام) یکی از بهترین و جامع‌ترین برنامه‌های رایانه‌ای است که امکان مطالعه و جستجو در منابع گسترده‌ای از رشته‌های گوناگون علوم اسلامی را در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد.

ضرورت بازنگری در شیوه پذیرش دانشجو در دوره‌های مجازی

پیش از این وعده داده بودم به‌تدریج به بررسی برخی از مفاد نظام‌نامه یادگیری الکترونیکی خواهم پرداخت. یکی دیگر از نکات قابل بررسی و نیازمند تجدید نظر در این نظام‌نامه موضوع شیوه پذیرش دانشجویان در دوره‌های مجازی است. چرا که به نظر می‌رسد ضوابط فعلی مطابق با نیاز مخاطبان این دوره‌ها تنظیم نشده است.

   1  

نگاهی به شرایط آموزش علوم اسلامی در فضای مجازی

پنج سال پیش طی یادداشتی به بررسی شرایط آموزش الکترونیکی در حوزه‌های علمیه پرداختم و اوضاع نامطلوب آموزش و یادگیری علوم اسلامی را در فضای مجازی تشریح کردم. اکنون بررسی مجدد موضوع نشان می‌دهد نه‌تنها در این زمینه پیشرفتی نداشته‌ایم، بلکه با کمال تأسف همان فعالیت‌های اندک و پراکنده گذشته نیز در این مدت با افت کمی و کیفی روبرو بوده است.

شرایط داوطلبان دوره‌های مجازی در نظام‌نامه یادگیری الکترونیکی

بخش سوم نظام‌نامه یادگیری الکترونیکی (که قبلاً به آن اشاره کرده بودم) به آیین‌نامه آموزشی اختصاص یافته و مقررات خاص دوره‌های آموزش الکترونیکی را در سطح آموزش عالی مشخص کرده است. نخستین بند از فصل اول این آیین‌نامه که شرایط داوطلبان ورود به نظام یادگیری الکترونیکی را تعیین می‌کند، از جمله نقاط نیازمند به اصلاح و بازنگری در این نظام‌نامه است.

   1  

نظام‌نامه یادگیری الکترونیکی

یکی از مهم‌ترین اسناد رسمی کشور در زمینه آموزش و یادگیری الکترونیکی نظام‌نامه‌ای است که در سال ۱۳۹۰ از سوی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تدوین و تصویب شد. این نظام‌نامه جامع به‌عنوان تنها سند رسمی کشور در این زمینه، از جهات گوناگون دارای اهمیت و قابل بررسی است.
لبیک یا حسین

به لطف خداوند متعال امسال نیز همچون سال‌های گذشته توفیق دارم در دهه نخست ماه محرم در مجالس سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین علیه‌السلام خدمتگزاری و سخنرانی داشته باشم:
ـ از شب اول محرم به مدت پنج شب پس از نماز مغرب و عشا در مسجد آل یاسین واقع در خیابان خواجه عبدالله انصاری، خیابان نهم، میدان مدائن.
ـ از شب دوم محرم به مدت ده شب، ساعت ۱۹:۱۵ در حسینیه کوثر واقع در بزرگراه ارتش، شهرک قائم، خیابان کوثر یک.

   1  

انتشار کتاب آموزشِ پژوهش

کتاب «آموزشِ پژوهش، درسنامه روش تحقیق با گرایش علوم نقلی» اثر سید حمید حسینی منتشر شد.

اطلاعات بیشتر

معرفی کتاب یادگیری الکترونیکی



کتاب یادگیری الکترونیکی نویسنده: SOM NAIDU مترجم: سعید صفایی موحد

 

برنامه گوگل برای آینده آموزش الکترونیکی



بر خلاف شرایط راکد و تأسف‌بار آموزش و یادگیری الکترونیکی در ایران، این موضوع به‌عنوان راهکاری کارآمد به‌صورت جدی مورد توجه جهانیان قرار گرفته و با سرمایه‌گذاری دانشگاه‌ها و شرکت‌های بزرگ در حال پیشرفت روزافزون است. شرکت گوگل به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین مدعیان فناوری ارتباطات نیز اخیراً طرح و برنامه خود را در این زمینه رونمایی کرده است.

   1  

سخنرانی اینترنتی با موضوع «اخلاق دینی یا دین اخلاقی؟»

به همت جمعی از دوستان ایرانی مقیم ژاپن، روزهای شنبه در ماه مبارک رمضان جلسه‌ای در محل رایزنی جمهوری اسلامی ایران در توکیو برگزار می‌شود و قرار است از ساعت ۱۶ تا ۱۷ به وقت ایران اینجانب از طریق ارتباط زنده اینترنتی مطالبی را با عنوان «اخلاق دینی یا دین اخلاقی؟» ارائه دهم و سپس پاسخگوی پرسش‌های حاضران باشم.

روزه‌داری در عصر ارتباطات



فاطمه زهرا (سلام الله علیها):
ما يَصنَعُ الصّائِمُ بِصِيامِهِ إذا لَم‌يَصُن لِسانَهُ وسَمعَهُ وبَصَرَهُ وجَوارِحَهُ؟!
روزه‌دار اگر زبان و گوش و چشم و اعضايش را نگه ندارد، با روزه‌اش مى‌خواهد چه كند؟
یعنی: روزه‌دار اگر در شبکه‌ها و کلیک‌ها و چت‌ها و کامنت‌ها و لایک‌ها و ... مراقب طهارت روحش نباشد، روزه‌اش چه سودی به حالش خواهد داشت؟

   1  

شایعات و خرافات مذهبی در فضای مجازی

ستاد مبارزه با چرندیات نام صفحه‌ای فیسبوکی است که هدف خود را مبارزه با شایعات، کلاهبرداری‌های اینترنتی، شبه علم، خرافات، عرفان‌های بازاری و نژادپرستی قرار داده است. گروه اداره کننده این صفحه که مطالب خود را در بسیاری از شبکه‌های اجتماعی دیگر و سایت گمانه دات کام نیز منتشر می‌کند، چندی پیش مصاحبه‌ای با اینجانب انجام داد که متن آن را در ادامه مطلب می‌آورم.

فایل صوتی و مستندات هر دو جلسه فیش‌برداری رایانه‌ای

با توجه به اینکه فایل صوتی جلسه نخست کارگاره آموزش فیش‌برداری رایانه‌ای ناقص و بی‌کیفیت بود، اکنون که جلسه دوم و پایانی این برنامه برگزار شده است، فایل صوتی هر دو جلسه و دیگر مستندات مربوط به این نشست را در قسمت ادامه مطالب تقدیم می‌کنم.

   1  

کارگاه آموزشی فیش‌برداری رایانه‌ای

با دعوت معاونت پژوهشی دانشگاه قرآن و حدیث، روز سه‌شنبه ۳۰ اردیبهشت از ساعت ۱۰ کارگاهی آموزشی را در زمینه فیش‌برداری رایانه‌ای در محل پردیس تهران این دانشگاه برگزار خواهم کرد. در این نشست مهارتی که به‌صورت رایگان برگزار می‌شود، علاوه بر اصول روش‌شناسی فیش‌برداری، شیوه استفاده از نرم‌افزار OneNote و برنامه فیش‌نگار نور را در تحقیقات علمی توضیح خواهم داد. حضور برای عموم آزاد است.
اسلاید و فایل صوتی نشست پردیس تهران

برگزاری مجدد نشست کاربردهای آموزشی و پژوهشی شبکه‌های اجتماعی

نشستی که پیش از سال جدید به دعوت پژوهشکده علوم و معارف حدیث در مؤسسه دارالحدیث قم برگزار شد، این بار به دعوت دانشگاه قرآن و حدیث در پردیس تهران این دانشگاه واقع در شهر ری، جنب حرم حضرت عبدالعظیم (علیه‌السلام) برگزار خواهد شد.

معلم آن‌لاین، بهانه‌ای برای تبریک روز معلم



این ویدیوی طنز را بهانه‌ای می‌کنم برای تبریک روز معلم به همه اساتید عزیز، به‌ویژه آنها که در فضای مجازی در راه تعلیم و تربیت تلاش می‌کنند. البته باید مراقب باشند شخصیت مجازی آنها بر شخصیت فیزیکیشان غلبه نکند!
جشنواره الکترونیکی پیشوای مرتضی بر پایه ابزارهای آموزش الکترونیکی

امسال ایام بزرگداشت سی و پنجمین سالگرد استاد شهید مرتضی مطهری با سالروز میلاد مسعود امیر مؤمنان حضرت علی (علیه‌السلام)‌ مصادف شده است. به همین مناسبت بنیاد شهید مطهری در ابتکاری جالب، شرایطی را ایجاد کرده است که علاقه‌مندان مولی الموحدین در ایام میلاد آن حضرت به بهانه جشنواره‌ای فرهنگی هنری، یک یا دو کتاب ارزشمند را درباره شخصیت آن حضرت مطالعه و مرور کنند.

   1  

تاریخچه ممنوعیت شبکه‌های اجتماعی در کشورهای جهان

در پی مسدود شدن دسترسی به توییتر و یوتویوب در کشور ترکیه، خبرنگار یکی از پایگاه‌‌های اینترنتی گزارشی از محدودیت‌های اعمال شده بر شبکه‌های اجتماعی در کشورهای گوناگون جهان تهیه و ارائه کرده که در نوع خود جالب توجه است.
بر اساس این گزارش، دسترسی شهروندان سه کشور چین، کره شمالی و ایران به بزرگ‌ترین شبکه‌های اجتماعی جهان به‌صورت کامل مسدود است و این محدودیت به‌صورت نسبی یا موقت در برخی دیگر از کشورها اعمال می‌شود.

   1  

فایل صوتی و اسلاید سخنرانی با موضوع شبکه‌های اجتماعی

کاربردهای آموزشی و پژوهشی شبکه‌های اجتماعی from سید حمید حسینی

برای ملاحظه توضیحات و دریافت فایل صوتی ادامه مطلب را کلیک کنید.
نشست کاربردهای آموزشی و پژوهشی شبکه‌های اجتماعی

آنچه ناگهان ممکن می‌شود

پایگاه آموزشی کورسرا (coursera) از موفق‌ترین و بزرگ‌ترین مؤسسات آموزش الکترونیکی جهان است. این مؤسسه در مدتی کوتاه میلیون‌ها دانشجو و استاد را از سراسر جهان در هزاران دوره آموزشی مشارکت داده و روش‌هایی بدیع و مؤثر را در یادگیری الکترونیکی پدید آورده است.
سخنرانی دکتر دافنه کولر، مؤسس و رئیس این پایگاه که ژانویه ۲۰۱۲ در مؤسسه TED ارائه شده است، اهداف و دستاوردهای این پایگاه و گوشه‌ای از تحولات آموزش الکترونیکی در جهان را به‌خوبی نشان می‌دهد. در ادامه، ویدیوی این سخنرانی با زیرنویس فارسی و ترجمه کامل متن آن را تقدیم می‌کنم و خلاصه‌ای از آن را با ترجمه‌ای متفاوت دراین صفحه ارائه می‌دهم.

   1  

به یاد مرتضای عزیز و سرگذشت عجیب او

مرتضی غلامی از همکاران خوب و دوست‌داشتنی دانشکده مجازی علوم حدیث، پس از سال‌ها رنج و مصیبت به آرامش رسید و جان به جان‌آفرین تسلیم کرد. از خداوند مهربان برای او درجاتی عالی‌تر و برای همسر صبور و فرزند کوچکش صبر و اجری بی‌پایان درخواست می‌کنم.
سرگذشت شگفت‌انگیز و دلخراش او در ایام همکاری با دانشکده، درس‌های فراوانی از بی‌اعتباری دنیا و حکمت آزمون‌های دشوار الهی برای بندگان خاصش به‌همراه داشت.

   1  

آیا ذات شبکه‌های اجتماعی فاسد و پلید است؟

یادداشت قبل که در نقد مسدودسازی کامل شبکه‌های اجتماعی نگارش یافته بود، با واکنش‌های گوناگونی مواجه شد. گر چه اکثر خوانندگان گرامی موافقت خود را با محتوای آن مطلب ابراز داشتند، ولی برخی از دوستان همچنان از روش فعلی فیلترینگ دفاع کرده، به توجیه عملکرد مسئولان ‌پرداختند. یکی از مهم‌ترین استدلال‌های مدافعان ایجاد منع و محدودیت در برابر این شبکه‌ها، پلید بودن ذات تکنولوژی، منفی بودن اساس این ابزارها و جدا نشدن فساد و جاسوسی از شبکه‌های اجتماعی است. اما آیا واقعا این‌ استدلال دارای پشتوانه و مبنای محکمی است؟

   1  

داستان فیس‌بوک و سفر به کفرستان

این روزها موضوع شبکه‌های اجتماعی و سایت‌های پرطرفداری چون فیس‌بوک و توییتر به بهانه‌ای برای ادامه مجادلات سیاسی و فرهنگی میان جناح‌های گوناگون کشور تبدیل شده است. آنچه در این جریان بیش از دیگر نکات موجب تأسف می‌شود، سطح دغدغه کسانی است که وظیفه برنامه‌ریزی، قانون‌گذاری و تلاش برای پیشرفت و ارتقای این سرزمین را بر عهده دارند.
در شرایطی که کشورهای پیشرفته توانسته‌اند این شبکه‌ها را به برترین ابزار آموزشی و فرهنگی برای توانمندسازی شهروندان خود تبدیل کنند (در این باره این یادداشت را ملاحظه فرمایید)، مهم‌ترین دغدغه گروهی از مسئولان ما این است که استفاده از فیس‌بوک را مجرمانه بدانند یا عضویت در این شبکه را عبور از خطوط قرمز اعلام کنند؟!

   1  

برنامه‌های دهه اول محرم

خداوند متعال را شاکرم که امسال نیز توفیق دارم در ایام عزاداری سالار شهیدان سهمی کوچک در این مجالس نورانی داشته باشم و از او می‌خواهم در لحظه مرگ مرا در زمره خدمتگزاران و عزاداران و محبان حضرت اباعبدالله الحسین (علیه‌السلام) بپذیرد.

از آنجا که برخی از دوستان از من خواسته بودند زمان و مکان سخنرانی خود را در این ایام به اطلاعشان برسانم، برنامه‌های اصلی‌ام را در دهه اول محرم (شب دوم تا یازدهم) به این شرح اعلام می‌کنم:

۱ـ هر شب ساعت ۱۹ در شهرک قائم، خیابان کوثر ۱، حسینیه کوثر.

۲ـ هر شب ساعت ۲۱.۳۰ در خیابان بهارستان، دروازه شمیران، خیابان فخرآباد، مسجد فخرالدوله.

   1  

مقایسه آکادمی خان با نمونه‌های ایرانی آن

یکی از موفق‌ترین طرح‌های آموزش الکترونیکی در سطح جهان، سازمانی است که با همت و ابتکار شخصی یک معلم جوان بنگلادشی‌تبار به نام سلمان خان ایجاد شده است. این پایگاه اینترنتی که با عنوان آکادمی خان شناخته می‌شود، تحول بزرگی را در مفهوم و فناوری آموزش رقم زده که بخشی از دستاوردهای آن را در ویدیوی سخنرانی دو سال پیش سلمان خان در مؤسسه TED می‌بینید:


   1  

آسیب‌های اخلاقی فضای مجازی

گسترش بهره‌گیری از ابزارها و ارتباطات الکترونیکی و حضور در فضای مجازی، گذشته از پیامدهای گوناگون علمی، فرهنگی و بهداشتی، روحیات و رفتارهای اخلاقی ما را نیز تحت تأثیر قرار داده است. این فضا فرصت‌های خوبی را برای تقویت ارزش‌هایی چون پیوند اجتماعی، آگاهی، دوستی و محبت، همیاری، کار گروهی، گفتگو، احترام به دیدگاه‌ مخالف، پرسش و پاسخ، مشورت، احسان مخفیانه و خودشناسی به‌وجود آورده است. فرصت‌هایی که استفاده مناسب از آنها می‌تواند زندگی اخلاقی‌تری را برای ما به ارمغان آورد.

آسیب‌های علمی و فکری فضای مجازی

شبکه گسترده ابزارهای الکترونیکی هر روز بیش از گذشته در تار و پود زندگی بشر تنیده می‌شود و او را به دنیایی جدید و فضایی مجازی وارد می‌کند. این ابزارها در کنار مزایا و فواید فراوان، آسیب‌ها و مشکلات گوناگونی را نیز به همراه دارد. زندگی در این فضا تنها در صورتی رضایت‌بخش خواهد بود که این آسیب‌ها را بشناسیم و با برنامه‌ریزی، تقویت اراده و احساس مسئولیت، اجازه ندهیم این فرصت بزرگ، به تهدیدی ویرانگر تبدیل شود.
آسیب‌های این فضا را می‌توان در گروه‌های متعددی چون علمی، اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی، روانی و جسمانی دسته‌بندی و تحلیل کرد. در این یادداشت به برخی از آسیب‌های علمی و فکری ابزارهای نوین ارتباطی می‌پردازیم و بیان سایر عناوین را به فرصت‌هایی دیگر موکول می‌کنیم.

   1  

پیشنهاداتی برای آموزش الکترونیکی ایران

این روزها آموزش و یادگیری الکترونیکی در کشور ما مانند بسیاری دیگر از موضوعات، حال و روز خوشی ندارد. اما اکنون که سخن از تدبیر و امید به میان آمده، لازم است همین مقدار را مغتنم بشماریم و هر یک، در حد توان و وسع خود، برای بهبود شرایط تلاش کنیم. لذا به نظرم رسید پیشنهاداتی را که برای پیشرفت آموزش و یادگیری الکترونیکی در ایران به ذهنم می‌رسد، با علاقمندان این موضوع در میان بگذارم و از دوستان بخواهم آنان نیز تجربیات و نظرات خود را در این باره ارائه دهند؛ به امید آنکه این نکات مورد توجه کمیته‌ها و مسئولانی که برای آینده برنامه‌ریزی می‌کنند قرار گیرد.

   1  

سبک زندگی اسلامی در فضای مجازی

چندی پیش، خبرنگار خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)‌ از من خواست به پرسش‌هایی با موضوع سبک زندگی اسلامی در فضای مجازی پاسخ دهم. قرار گذاشتیم این مصاحبه به شیوه مکتوب انجام شود. لذا پاسخ‌های خود را به‌صورت مکتوب، تنظیم و ارائه کردم. از آنجا که این مطالب به دلایل نامعلومی! به صورت ناقص در آن خبرگزاری منتشر شد، متن کامل این گفتگو را از این طریق در اختیار خوانندگان گرامی می‌گذارم:

مبانی و راهبردهای آموزش‌های دینی در فضای مجازی

با لطف خداوند و حضور دلگرم‌کننده دوستان و علاقمندان آموزش الکترونیکی، سخنرانی دیروزم در انجمن یادگیری الکترونیکی برگزار شد. عنوان این سخنرانی، مبانی و راهبردهای آموزش‌های دینی در فضای مجازی بود و طی این گفتار یک ساعت و نیمه، ضمن سطح‌بندی انواع استفاده‌هایی که ادیان گوناگون از فضای مجازی انجام می‌دهند، آموزش و یادگیری الکترونیکی را به عنوان بالاترین و مؤثرترین سطح، معرفی کردم. سپس به بیان مبانی و اصول بنیادینی که آموزش الکترونیکی علوم اسلامی بر آنها مبتنی است پرداختم و نهایتا برخی از راهبردها و روش‌هایی را که می‌تواند در گسترش این آموزش‌ها مؤثر باشد، ارائه دادم.

   1  

سخنرانی در انجمن یادگیری الکترونیکی ایران

   1  

آموزش الکترونیک یا الکترونیکی؟

از ابتدای ورود فناوری آموزش و یادگیری مبتنی بر رایانه و اینترنت به کشور، یکی از مباحثی که در میان متخصصان و فعالان این حوزه مورد بحث و پرسش قرار می‌گرفت، یافتن معادل مناسب برای این روش آموزشی در زبان فارسی بود. اگر چه در ابتدا تعابیری چون آموزش مجازی، آموزش رایانه‌ای و مانند آن به عنوان معادل‌هایی کاملا فارسی برای این مفهوم پیشنهاد می‌شد، ولی از آنجا که هیچ‌یک از آنها دقیقا بر ویژگی‌های این نوع خاص از آموزش انطباق نداشت، مورد استقبال و پذیرش عمومی قرار نگرفت.

   1  

ابزاری جالب برای تولید محتوای الکترونیکی

ضمن عرض تبریک ایام نوروز و آرزوی سالی خوب و سرشار از موفقیت برای دوستان گرامی، از باب خالی نبودن عریضه و به‌جای عیدی، ابزاری جالب و کاربردی را که در عین سادگی، برای تولید محتوای الکترونیکی بسیار مفید است، حضور شما عزیزان معرفی می‌کنم. این ابزار رایگان، امکان تولید قطعه‌های آموزشی چندرسانه‌ای و انتشار آن در اینترنت را به آسان‌ترین شیوه در اختیار همگان قرار داده است.

آموزش الکترونیکی و عالمان بی عمل

یکی از موضوعات جالب توجه در کنفرانس شیراز، تاکید سخنرانان کلیدی همایش بر نقش محوری شبکه‌های اجتماعی در نسل جدید آموزش الکترونیکی بود. اگر چه پیش از این در یادداشتی به جایگاه این نوع شبکه‌ها در میان برترین ابزارهای آموزش الکترونیکی اشاره کرده بودم، ولی گمان نمی‌کردم تحقیقات علمی نیز اثربخشی بالای سایت‌هایی چون فیس‌بوک و توییتر را در یادگیری بهتر، به اثبات رسانده باشد. نکاتی که سخنرانان خارجی کنفرانس بیان می‌کردند نشان می‌داد علاوه بر کاربرد وسیع این ابزارها در فعالیت‌‌های آموزشی کشورهای پیشرفته،‌ پژوهش‌های علمی نیز برتری این شیوه یادگیری را بر دیگر روش‌ها آشکار ساخته است.

   1  

برترین دانشگاه مجازی ایران کدام است؟

امروزه یکی از روش‌هایی که برای توسعه و پیشرفت موضوعات و برنامه‌های گوناگون به‌کار گرفته می‌شود، ارزشیابی مستمر و تعیین برترین‌ها در آن زمینه است. آموزش و یادگیری الکترونیکی نیز از چنین اصلی مستثنی نیست. با این حال از آنجا که این موضوع در کشور ما متولی فعال و شناخته‌شده‌ای ندارد، هیچ ارزشیابی سازمان‌دهی شده و مستمری از مراکز آموزش الکترونیکی صورت نمی‌گیرد. در چنین شرایطی طبیعی است که بسیاری از مراکز، خود را در عرصه آموزش الکترونیکی، برترین، اولین، بزرگ‌ترین و دارای القاب دیگری از این دست بدانند؛ در حالی که هیچ مؤسسه معتبر یا ارزیابی دقیقی، درستی یا نادرستی این ادعاها را بررسی نکرده است.

   1  

یکصد ابزار برتر آموزش و یادگیری الکترونیکی در سال ۲۰۱۲

موسسه C4LPT مرکزی علمی در زمینه فناوری یادگیری است که از سوی Jane Hart ایجاد شده و پایگاه اینترنتی آن، از پربیننده‌ترین سایت‌های اینترنتی در زمینه ابزارهای یادگیری الکترونیکی به‌شمار می‌رود. یکی از اقدامات این پایگاه، ایجاد کلوبی برای تبادل نظر در زمینه ابزارهای یادگیری و انتخاب برترین‌های آن است. شش سال است که اعضای این کلوب، یکصد ابزار برتر یادگیری الکترونیکی را در جهان شناسایی و انتخاب می‌کنند. اخیرا نتایج این نظرسنجی درباره ابزارهای برتر سال ۲۰۱۲ منتشر شده که حاوی نکاتی جالب توجه است.

   1  

خیر مقدم و تذکری دوستانه به انجمن یادگیری الکترونیکی

از سال ۱۳۸۵ که همراه با جمعی از متخصصان و علاقمندان موضوع آموزش و یادگیری الکترونیکی، هر ساله در کنفرانس‌های علمی مرتبط شرکت می‌کردیم، یکی از مهم‌ترین کمبودهای این حوزه را نبودن نهادی فراگیر،‌ معتبر و مرجع می‌دانستیم که به این‌گونه فعالیت‌ها انسجام ببخشد و موضوع رها شده و بدون متولی آموزش الکترونیکی را در ایران تقویت کند. همواره آرزو و خواسته دوستان این بود که انجمن علمی تخصصی و مستقلی ایجاد شود و ساماندهی و پشتیبانی فکری این عرصه را بر عهده گیرد. چند سالی این ایده در حد حرف و آرزو مطرح بود و هیچ فرد یا سازمانی در این باره اقدامی نمی‌کرد. اما سرانجام در سال ۱۳۹۰ این سد با همت عالی جمعی از متخصصان و فعالان این حوزه شکسته شد و انجمن علمی یادگیری الکترونیکی ایران (یادا) شکل گرفت.

   1  

مدرسه حسینی

گر چه باید در غمش بگریستن                  ای خوشا یک دم حسینی زیستن

عیدانه غدیر و درخواستی دوباره

سال گذشته در همین ایام مبارک، طی یادداشتی با عنوان جرعه‌های غدیر در رودهای مجازی، دستور پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) را در زمینه ابلاغ پیام غدیر به نسل‌های بعد و رساندن آن به مخاطبان بیشتر یادآور شدم و از دوستان خواستم تلاش کنند از آن زمان تا عید غدیر آینده، گامی برای انتشار این پیام در فضای مجازی بردارند. اکنون که یک سال از آن درخواست گذشته و بار دیگر توفیق درک این عید بزرگ را پیدا کرده‌ایم، به نظرم رسید ضمن عرض تبریک این عید بزرگ و تقدیم فایلی صوتی در ارتباط با شبهات غدیر، بار دیگر آن درخواست را تکرار کنم.

   1  

گفتگوی زنده اینترنتی درباره دین و خدا

از مدت‌ها پیش با یکی از دوستان که خود را فردی آگنوستیک و مخالف اسلام می‌داند درباره دین و خدا گفتگو می‌کنیم. اخیرا به پیشنهاد ایشان قرار گذاشته‌ایم این گفتگوها را به صورت صوتی و تصویری انجام دهیم و امکان پخش مستقیم آن را در اینترنت فراهم کنیم و اجازه دهیم دیگر علاقمندان هم در آن شرکت کنند. برای این منظور از امکانات بسیار خوب گوگل پلاس و یوتویوب استفاده می‌کنیم. به نظرم رسید با توجه به جنبه‌های أموزشی این موضوع، روش کار را توضیح دهم و از خوانندگان عزیز دعوت کنم در این برنامه مشارکت داشته باشند.

قوت‌ها و فرصت‌ها در مسیر آموزش الکترونیکی علوم اسلامی

هر فرد، سازمان یا مجموعه‌ای که ارتقا و پیشرفت خود را بخواهد، باید هدفی بلند را در نظر بگیرد و برای نزدیک شدن به آن برنامه‌ریزی کند. یکی از پیش‌نیازهای برنامه‌ریزی، شناخت وضعیت موجود و تحلیل دقیق آن است. موضوع آموزش الکترونیکی و کاربردهای گوناگون آن نیز از این قاعده مستثنی نیست. لذا اگر بنا داریم گامی در این مسیر برداریم و از این فناوری برای اهدافی چون گسترش آموزش‌های اسلامی بهره‌ بگیریم، لازم است نقاط قوت و ضعف خود را در این زمینه بشناسیم و فرصت‌ها و تهدیدهایی را که در برابر این هدف قرار دارد شناسایی کنیم. در این یادداشت مروری بر نقاط قوت و فرصت‌های موجود در زمینهٔ آموزش الکترونیکی علوم اسلامی خواهیم داشت و بررسی نقاط ضعف و تهدیدها را به یادداشتی جداگانه موکول می‌کنیم.

   1  

به بهانه نمایشگاه بین‌المللی قرآن

نمایشگاه بین المللی قرآن که هر ساله در ایام ماه مبارک رمضان برگزار می‌شود، بزرگ‌ترین رویداد قرآنی سرزمین ماست و بر این اساس می‌توان آثار و محصولات عرضه شده در این نمایشگاه را کارنامه‌ای تقریبی از تلاش یک ساله نهادهای فرهنگی و قرآنی کشور به‌شمار آورد. در بازدیدی که از نمایشگاه بیستم داشتم بسیار مشتاق و امیدوار بودم اقدامات و محصولاتی را در زمینه آموزش و یادگیری الکترونیکی قرآن بیابم.

   1  

راز پیشرفت دیگران چیست؟



از یادداشت‌های دکتر حسابی

دانشگاه شیکاگو بسیار پیشرفته بود. مهم تر از هر چیزی آزمایشگاه های متعدد و معتبر آن بود. من در لابراتوار بسیار پیشرفته اپتیک، مشغول به کار شدم. در خوابگاه دانشگاه هم اتاق مجهزی برای اقامت، به من داده بودند. از نظر وسایل رفاهی، مثل اتاق یک هتل بسیار خوب بود. آدم باورش نمی شد، این اتاق در دانشگاه باشد. معلوم بود که همه چیز را، برای دلگرمی محققین و اساتید، فراهم کرده بودند.

   1  

ملاک‌های ارزشیابی آموزش مجازی حوزوی

همواره یکی از نگرانی‌هایی که در برابر گسترش آموزش و یادگیری الکترونیکی وجود داشته، احتمال کاهش اثربخشی دوره‌های آموزشی مجازی نسبت به دوره‌های حضوری بوده است. همان‌گونه که پیش از این، در یادداشتی با موضوع آموزش الکترونیکی در حوزه‌های علمیه اشاره کرده بودم، این نگرانی دربارهٔ نظام آموزشی حوزوی به مراتب بیشتر است. یکی از عوامل کند بودن پیشرفت برنامه‌های آموزش الکترونیکی در حوزه‌‌ها را باید در همین نکته جستجو کرد.

   1  

از مدرسه علوی تا دانشگاه مجازی

نشریه مهیار، یکی از نشریاتی است که به تازگی از سوی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم انتشار می‌یابد و تلاش می‌کند با جذابیت‌های گوناگون و سبکی جدید، جوانان را مخاطب خود قرار دهد. چندی پیش مسئولان این نشریه مصاحبه‌ای با اینجانب داشتند که در شماره دی‌ماه انتشار یافته است. اگر چه شیوه تنظیم متن مصاحبه و افزودن برخی مطالب پراکنده، که از سایت تعلیم برداشت شده است، چندان مناسب نیست، اما به هر حال مناسب دیدم متن این گفتگو را برای آگاهی خوانندگان عزیز عینا نقل کنم:

   1  

ریشه‌ها و پیامدهای بی‌توجهی به جنبه‌های فرهنگی یادگیری الکترونیکی

بالاخره پس از ماه‌ها تلاش، کنفرانس ششم به میزبانی دانشگاه تهران برگزار و دیدار بسیاری از فعالان و متخصصان موضوع یادگیری الکترونیکی تازه شد. مسئولان این همایش علمی، علاوه بر واگذاری مسئولیت محور جنبه‌های فرهنگی و اجتماعی یادگیری الکترونیکی، از من خواستند به عنوان سخنران مدعو این بخش، ارائه‌ای داشته باشم. در اینجا خلاصه‌ای از این سخنرانی و اسلایدهای آن را تقدیم می‌کنم.

گفتگویی درباره آموزش الکترونیکی و وضعیت آن در کشور


چندی پیش یکی از دوستان برای ارائه پروژه دانشگاهی خود مصاحبه‌ای تصویری را با من انجام داد و پرسش‌هایی را در زمینه تعریف، مزایا و ویژگی‌های آموزش الکترونیکی و تاریخچه و وضعیت آن در ایران مطرح کرد. به نظرم رسید شاید برخی نکات مطرح شده در این گفتگو مورد توجه خوانندگان گرامی قرار گیرد و انتشار آن زمینه‌ای برای بهره‌گیری از دیدگاه‌ها و تذکرات دوستان فراهم سازد. لذا متن پیاده ‌شده این گفتگوی غیر رسمی را پس از ویرایش در اینجا تقدیم می‌کنم:

   1  

پنج تجربه برای ورود به آموزش الکترونیکی

این روزها بسیاری از سازمان‌ها و اغلب مراکز آموزشی به راه‌اندازی دوره‌های آموزش الکترونیکی فکر می‌کنند و برای عقب نماندن از قافله فناوری هم که شده، فعالیت در عرصه یادگیری الکترونیکی را در برنامه‌ها و شعارهای خود قرار داده‌اند. با این حال، آنچه در عمل مشاهده می‌شود چندان موفقیت‌آمیز نیست. بررسی دلایل این ناکامی‌ها نیازمند مجالی دیگر است، اما به نظر می‌رسد اگر آنها که بنا دارند تازه در این وادی قدم بگذارند از تجارب ده ساله داخل کشور در این زمینه و آزموده‌های سایر مراکز استفاده کنند، سال‌ها جلو خواهند افتاد و بسیاری از تجربه‌های تلخ و پرهزینه را تکرار نخواهند کرد.
در این یادداشت بنا دارم چند نمونه از این تجربیات را به صورت گذرا مطرح کنم و ضمن در معرض نقد قرار دادن این نکات، زمینه‌ای را برای دریافت و گردآوری تجربیات بیشتر فراهم سازم.

   1  

جرعه‌های غدیر در رودهای مجازی

امسال هم عید غدیر آمد و رفت و هر کدام از ما به اندازه شناخت و ظرفیتمان از آن بهره بردیم. اگر چه دید و بازدیدها و عیدی و شیرینی‌ دادن‌ها در این روز بزرگ، کاری ضروری و به‌جا است، اما همه این ظواهر برای آن است که به پیام و رازی که در این مناسبت وجود دارد نزدیک شویم.

بر اساس نقل مفصل خطابه پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) در این روز، ایشان از همه پیروانشان تا قیامت خواسته‌اند که محتوای آن سخنرانی و پیام این عید را به دیگران و نسل‌های بعد برسانند. این فرمان، گوشه‌هایی از اسرار اهمیت این روز را آشکار می‌کند و وظیفه‌ای سنگین را بر دوش ما قرار می‌دهد.

   1  

سطوح بهره‌گیری مذهب از فضای مجازی

یکی از طرح‌هایی که این روزها بخشی از وقتم را به خود اختصاص داده، بررسی میزان حضور ادیان و مذاهب گوناگون در فضای مجازی و شیوه‌های بهره‌گیری از شبکه اینترنت برای اهداف مذهبی است. در نخستین گام، مروری بر وضعیت موجود داشتم و سعی کردم تجارب و پیشرفت‌های این عرصه را بشناسم. نتیجه این بررسی را در قالب اسلایدهای پاورپوینت تقدیم خوانندگان گرامی می‌کنم تا با نکات اصلاحی و تکمیلی خود، در این طرح سهیم شوند.

۴۰ موضوع کاربردی برای تحقیق در فرهنگ یادگیری الکترونیکی

پیش از این در یادداشتی به ضرورت توجه به جنبه‌های فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی یادگیری الکترونیکی اشاره کرده بودم. با وجود اهمیت فراوان این موضوع و نقش زیربنایی آن در گسترش سالم و روشمند این فناوری، تا کنون توجه چندانی به آن نشده و حتی در محافل علمی نیز اهتمام لازم در این زمینه دیده نمی‌شود. با توجه به فرصت اندک باقیمانده برای نگارش و ارسال مقالات ششمین کنفرانس ملی یادگیری الکترونیکی، به نظرم رسید ضمن مروری بر مقالات مرتبط، فهرستی از موضوعات کاربردی در این باره را ارائه کنم تا شاید انگیزه برخی از دوستان و خوانندگان عزیز، برای تحقیق و نگارش مقاله در یکی از این عناوین تقویت شود.

   1  

ششمین کنفرانس ملی یادگیری الکترونیکی

یکی از معدود اقدامات اساسی و خوب در زمینه یادگیری الکترونیکی در ایران، کنفرانسی است که هر ساله به همت جمعی از علاقمندان این موضوع در دانشگاه‌های کشور برگزار می‌شود. این جمع صمیمی از سال ۱۳۸۵ در کنفرانسی که به همت دانشگاه زنجان برگزار شد شکل گرفت و تا کنون به بهانه پنج همایش ملی ارتباط خود را حفظ کرده است. این روزها جلسات مقدماتی ششمین کنفرانس ملی یادگیری الکترونیکی به میزبانی دانشگاه تهران در حال برگزاری است و همچنان توفیق دارم در جمع اعضای کمیته علمی کنفرانس از محضر اساتیدی ارزشمند بهره‌مند باشم.

   1  

تضمین کیفیت یادگیری الکترونیکی

دوست گرامی جناب آقای روح الله مهدیون برای تدوین پایان‌نامه دکتری خود در زمینه طراحی الگوی تضمین کیفیت یادگیری الکترونیکی در دانشگاه‌های مجازی، مصاحبه‌ای مکتوب با اینجانب انجام داد. به نظرم رسید با توجه به اهمیت موضوع، متن این گفتگو را در وبلاگ قرار دهم تا امکان بهره‌گیری و مشارکت خوانندگان گرامی نیز فراهم آید. بدون شک نکات اصلاحی و تکمیلی شما بزرگواران بر غنای این بحث خواهد افزود و به تدوین بهتر این پایان‌نامه کمک خواهد کرد.

   1  

شما هم به مدینه بیایید!

مدتی است به لطف خداوند، خدمتگزار زائران حرم نبوی در مدینه منوره‌ام. تقارن این ماموریت با ماه‌های رجب و شعبان، این توفیق را مضاعف و شکر این نعمت را دشوارتر ساخته است. در سالروز مبعث پیامبر مهربانی، در حرم آن بزرگوار با خود فکر می‌کردم که چگونه می‌توان بخشی از این فرصت را با خوانندگان خوب وبلاگ به اشتراک گذاشت؛ به نظرم رسید شاید زمینه‌سازی برای هم‌فکری شما عزیزان در طراحی و ارائه خدمات فرهنگی، آموزشی و اطلاع‌رسانی به مسافران سرزمین وحی، بهانه خوبی برای همسفر شدن با این قافله باشد. از همان روز نگارش این یادداشت را آغاز کردم اما مشغله سنگین، تکمیل آن را به امروز موکول ساخت.

   1  

فراخوان همکاری در شبکه‌ای تحقیقاتی

این روزها با فاصله گرفتن از مسئولیت‌های اجرایی و مقاومت در برابر پیشنهاد مشاغل جدید، فرصت مناسبی به‌دست آمده است تا درباره برخی از طرح‌هایی که در ذهن داشته‌ام تامل و مطالعه کنم. یکی از این طرح‌ها ایجاد گروه و شبکه‌ای علمی برای اجرای طرح‌های مطالعاتی و تحقیقاتی و زمینه‌سازی برای راه‌اندازی مرکزی مجازی برای پژوهش‌های گروهی است.
ظرفیت‌های فراوان فضای مجازی و توانمندی‌های دوستان و دانشجویانی که امکان تعامل و ارتباط با آنها در این شبکه وجود دارد، فرصت بزرگی است که بهره‌گیری از آن، آثار و نتایج پربرکتی را در پی خواهد داشت. بر این اساس در نخستین گام، از دوستان علاقمند به فعالیت‌های تحقیقاتی و متخصصان آشنا با اقتضائات وب دعوت می‌کنم آمادگی خود را برای همکاری در این طرح اعلام کنند.

نکاتی کاربردی برای نوشتن در کامپیوتر

در این یادداشت بنا دارم فایلی آموزشی را درباره نگارش و حروفچینی کامپیوتری تقدیم دوستان کنم اما پیش از آن لازم می‌دانم از دوستانی که در نظرات ذیل دو یادداشت گذشته با پیام‌های محبت‌آمیز خود این بنده را نواختند و شرمنده الطاف خود ساختند تشکر و عذرخواهی کنم. گر چه وظیفه داشتم به تک‌تک این محبت‌ها پاسخ دهم؛ اما فراوانی پیام‌ها این اجازه را نداد. برخی نکات مطرح شده در آن میان نیز حاوی مطالبی نادرست بود که پاسخ به آنها می‌توانست به روشن شدن اذهان کمک کند؛ اما برای پرهیز از سوء تفاهم و جلوگیری از تصور برخورد گزینشی، به هیچ مطلبی پاسخ ندادم. به هر حال از این بابت پوزش می‌خواهم و امیدوارم عذرم را در این باره بپذیرید.

   1  

تشکر، وداع و عذرخواهی

روز گذشته مراسم تودیع و معارفه رؤسای قبلی و جدید مرکز آموزش الکترونیکی دانشکده علوم حدیث برگزار شد و بار امانت مسئولیت اداره این دانشکده مجازی بر دوش مدیر جدید آن قرار گرفت. در این مراسم فرصت کوتاهی دست داد تا گوشه‌ای از شرمندگی خود در برابر الطاف همکاران و دانشجویان عزیز را ابراز دارم و از زحمات و یاری و همراهی آنان تشکر کنم. البته سخنان مسئولان دانشکده و محبت‌هایی که در این مراسم از همکاران عزیزم شاهد بودم بیش از گذشته شرمنده‌ام ساخت.
فایل صوتی این مراسم و متن ویراستاری شده سخنانم را به بزرگوارانی تقدیم می‌کنم که در این چند روز محبت و لطف خود را در حق این کمترین تمام کردند:

می‌توان آیا به دل دستور داد؟

از آن روزی که همراه با جمعی صمیمی از دانشجویان و دانش‌آموختگان دوره‌های حضوری دانشکده علوم حدیث، سنگ بنای دانشکده مجازی را گذاشتیم هشت سال می‌گذرد. در این مدت عشق و ایمان به هدف بزرگ و آرمان مقدس این مرکز نوین آموزشی چنان مجذوبم ساخته بود که نه تفاوت شب و روز و تعطیلی و نوروز را می‌شناختم، نه موانع فراوان و کارشکنی‌ها و تنگ‌نظری‌ها را به‌حساب می‌آوردم، نه به خود اجازه می‌دادم به طرح‌ها و ایده‌های فراوان دیگری که به ذهنم می‌رسد فکر کنم و نه دعوت‌ها و مناصب و فرصت‌های گوناگونی را که در برابرم قرار می‌گرفت جدی بگیرم.

   1  

تاملی در تجربۀ حذف کنکور در دانشگاه‌های مجازی

چندی پیش طی یادداشتی به سوابق موضوع پذیرش دانشجو در دانشگاه‌های مجازی ایران اشاره کردم و از اقدامات مثبتی که در این زمینه انجام پذیرفته است خبر دادم. یکی از این گام‌ها، برداشته شدن سد کنکور سراسری از برابر داوطلبان ورود به این دانشگاه‌ها و پذیرش دانشجویان مقطع کارشناسی بر اساس سوابق تحصیلی آنها بود. اکنون که این طرح به صورت آزمایشی اجرا شده لازم است با بررسی نقاط قوت و ضعف آن، میزان موفقیت و اثربخشی شیوۀ جدید را بسنجیم و گام‌های بعدی را در جهت بهبود وضعیت موجود برداریم.

   1  

آموزش مجازی، ره‌یافتی واقعی

ماهنامۀ آموزشی اطلاع‌رسانی معارف که که ویژۀ اساتید و گروه‌های معارف اسلامی دانشگاه‌های کشور منتشر می‌شود، در شمارۀ اخیر خود (بهمن 89) مصاحبه‌ای را در زمینۀ آموزش و یادگیری الکترونیکی و دانشکدۀ مجازی با من انجام داده و پاسخ‌های مکتوب مرا منتشر ساخته است. از آنجا که در این گفتگو پرسش‌های خوبی مطرح شده و نکات فراوانی را در زمینۀ تعریف، اقتضائات و مشکلات آموزش الکترونیکی بیان کرده‌ام،‌ به نظرم رسید علاوه بر لینک تصویر صفحات مربوط، متن مصاحبه را نیز در اختیار خوانندگان محترم قرار دهم.

گوگل ریدر، فرصتی برای آگاهی و یادگیری جمعی

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های نسل جدید وب، به‌کارگیری ظرفیت‌های گوناگون فناوری اطلاعات و ارتباطات برای افزایش تعامل، تبادل نظر و به ‌اشتراک گذاشتن یافته‌ها و اندیشه‌ها است. این روزها شاهد گسترش انواع شبکه‌های اجتماعی و افزایش تاثیرگذاری پیوندهای مجازی در عرصه‌های گوناگون هستیم. یکی از بهترین و مفیدترین شبکه‌های اجتماعی،‌ که خوشبختانه هنوز در ایران از آن محروم نشده‌ایم، گوگل ریدر یا به قول وبلاگ‌نویسان، گودر است. (ادامه..) 

   1  

مذهب و اماکن مقدس در فضای مجازی

با گسترش روزافزون نفوذ شبکۀ جهانی اینترنت در همۀ ابعاد و زوایای زندگی بشر، مکاتب، ادیان و مذاهب گوناگون نیز تلاش و رقابتی فشرده را برای بهره‌گیری هر چه بیشتر از فضای مجازی آغاز کرده‌اند. برای بهره‌برداری از این فرصت بزرگ و پیروزی در این کارزار باورها و اندیشه‌‌ها باید ابعاد این عرصۀ جدید را بشناسیم و جایگاه خود را در این میدان مشخص کنیم و راه‌‌های حضور مؤثر در فضایی که محل زندگی دوم نسل امروز و شاید جایگاه زندگی نخست نسل‌های فرداست را شناسایی کنیم. این یادداشت که مروری است اجمالی بر شرایط فعلی ادیان و اماکن مقدس مذهبی در اینترنت، می‌تواند درآمدی بر طرحی پژوهشی باشد که امیدوارم به‌یاری خداوند و با همکاری جمعی از علاقه‌مندان این مباحث در آینده اجرا شود.

   1  

مشکلات اصلی یادگیری الکترونیکی در ایران


یکی از برنامه‌های پنجمین کنفرانس ملی یادگیری و آموزش الکترونیکی که در دانشگاه امیرکبیر برگزار شد، میزگردی بود با عنوان یادگیری الکترونیکی در ایران: دغدغه‌ها و چشم‌اندازها. در این نشست که برای نخستین بار طی کنفرانس‌های ملی یادگیری الکترونیکی کشور، با حضور نماینده‌ای از وزارت علوم برگزار می‌شد، تلاش کردم مهم‌ترین مشکلات آموزش و یادگیری الکترونیکی در کشور را به صورت فشرده بیان کنم.

ضرورت بومی‌سازی جنبه‌های فرهنگی و اخلاقی یادگیری الکترونیکی

هفته گذشته دومین کنفرانس دانشگاه الکترونیکی به میزبانی دانشکدۀ آموزش‌های الکترونیکی دانشگاه شیراز برگزار ‌شد. اشتیاقم برای دیدار با دانشجویان شیرازی و بازدید از نمایندگی دانشکده موجب شد دعوت برگزارکنندگان این کنفرانس را برای سخنرانی بپذیرم. موضوعی که در این نشست مطرح کردم، فرصت‌ها و تهدیدهای اخلاقی در محیط یادگیری الکترونیکی بود.

   1  

جای خالی آموزش الکترونیکی در حوزه‌های علمیه

آنان که با پیشینۀ ورود فناوری اطلاعات به ایران آشنایی دارند به خوبی می‌دانند که حوزۀ علمیۀ قم یکی از نهادهای پیشتاز در به‌کارگیری این فناوری در کشور است که حتی پیش از دانشگاه‌‌ توانست نرم‌افزارهایی تحقیقاتی و کاربردی را تولید و عرضه کند. 25 سال پیش، در دورانی که هنوز کامپیوتر به درستی در کشور شناخته نمی‌شد و نمونه‌های ابتدایی تجهیزات آن با هزینه‌هایی سنگین تنها در اختیار سازمان‌ها و افرادی محدود بود، چند طلبۀ خوش‌فکر موفق شدند کارآیی این ابزار جدید را در تحقیقات علوم اسلامی به اثبات رسانند.

تغییر شیوۀ پذیرش در دانشگاه‌های مجازی

این روزها اخبار خوشی در زمینۀ پذیرش دانشجو در دانشگاه‌های مجازی شنیده می‌شود و برخی دانشگاه‌ها نام‌نویسی از دانشجویان جدید را آغاز کرده‌اند. بی‌مناسبت ندیدم ضمن بیان تاریخچه‌ای مختصر، تحلیل خود را در این زمینه بیان کنم.
موضوع پذیرش دانشجو در دوره‌های آموزش الکترونیکی دانشگاه‌ها و ضوابط و شرایط آن، از جمله مسائلی است که طی سال‌های گذشته به مشکلی جدی برای مدیران این دانشگاه‌ها تبدیل شده بود و علاوه بر هدر دادن بخش عمده‌ای از وقت و توان این مراکز، به دلیل ابهام‌ها، تصمیمات مقطعی و برخوردهای دوگانه، نگرانی‌هایی را برای دانشجویان این دوره‌ها ایجاد می‌کرد.

   1  

برترین پایگاه آموزش الکترونیکی کشور از نگاه جشنوارۀ چهارم

بالاخره مراسم اختتامیۀ اصلی چهارمین جشنوارۀ بین‌المللی رسانه‌های دیجیتال برگزار شد و انتظارها برای انتشار بیانیۀ هیئت داوران این جشنواره و اعلام برگزیدگان نهایی به پایان رسید. اگر چه در این جشنواره و نمایشگاه آن، بخشی با عنوان آموزش و یادگیری الکترونیکی وجود نداشت اما توجه به این موضوع در داوری و اختتامیه، بخشی از این نقیصه را جبران کرد و مایۀ خوشحالی و امیدواری شد. ضمن این که اعلام پایگاه دانشکدۀ مجازی علوم حدیث به عنوان رتبۀ نخست بخش آموزش الکترونیکی جشنواره، این شادی را برای اعضای این مرکز آموزشی مضاعف ساخت.

فرهنگ‌سازی، نیاز اصلی یادگیری الکترونیکی

نزدیک به ده سال از نخستین اقدامات برای بهره‌گیری از فاوا در تعلیم و تربیت و حرکت به سوی یادگیری الکترونیکی در کشور می‌گذرد. اگر چه در این مدت پیشرفت‌هایی در این زمینه رخ داده و مراکز متعددی در دانشگاه‌ها، آموزش‌ و پرورش، صنایع، نهادهای فرهنگی و دیگر بخش‌ها برای این منظور ایجاد شده است، اما شرایط موجود، نه توقعات و انتظارات را برآورده ساخته و نه ایران را در مقایسه با سایر کشورها، در جایگاه مناسبی از نظر آموزش و یادگیری الکترونیکی قرار داده است.

نتیجۀ نظرسنجی حضور و غیاب

پرسشنامۀ مختصری که برای بررسی دیدگاه مخاطبان وبلاگ نسبت به موضوع حضور و غیاب دانشجویان در دانشگاه‌های حضوری و دوره‌های مجازی تنظیم کرده بودم به لطف این عزیزان و مشارکت خوب دانشجویان دانشکدۀ مجازی علوم حدیث تکمیل شد و نتایج جالب توجه و قابل تاملی را در اختیار گذاشت.

   1  

نظرسنجی دربارۀ حضور و غیاب

پس از انتشار یادداشت قبل با عنوان تاملی در حضور و غیاب دانشجویان و دریافت نظرات گوناگون در این زمینه، مناسب دیدم پرسشنامه‌ای مختصر را آماده کنم و اطلاعات جامع‌تر و دقیق‌تری را در این زمینه به‌دست آورم. نتایج این نظرسنجی می‌تواند نگاه واقع‌بینانه‌تری را در مسئولان و برنامه‌ریزان مراکز آموزش الکترونیکی ایجاد کند و مقدمه‌ای برای تحقیقات علمی در این زمینه باشد. بدون شک، عزیزانی که با دقت و امانت‌داری در این نظرسنجی شرکت کنند، در نتایج این گام سهیم خواهند بود. لطفا پس از مطالعۀ یادداشت قبل، برای شرکت در این نظرسنجی اینجا یا تصویر بالا را کلیک کنید.

تاملی در حضور و غیاب دانشجویان

موضوع حضور و غیاب دانشجویان در کلاس‌های درسی دانشگاه‌ها و اجباری یا اختیاری بودن آن از مسائلی است که اختلاف نظر فراوانی را برانگیخته و برخورد اساتید با آن بسیار متفاوت است. برخی مراکز و اساتید، نسبت به حضور و غیاب دانشجویان سخت‌گیری‌ می‌کنند و این شیوه را لازمۀ افزایش کیفیت آموزشی می‌دانند؛ گروهی دیگر، در کنار ضوابط آموزشی، به حضور و غیاب به عنوان ابزاری تربیتی برای رشد توانمندی‌های فردی و اجتماعی دانشجویان می‌نگرند؛ برخی نیز با حضور اجباری دانشجو مخالف‌اند و در بیان معایب حضور و غیاب، نکات دقیقی را ذکر کرده‌اند.

جای خالی آموزش الکترونیکی قرآن

ماه مبارک رمضان که بهار قرآن نامیده شده است، فرصت مناسبی است تا به موضوع آموزش الکترونیکی در زمینه‌های مرتبط با قرآن بپردازیم. در شرایطی که هزاران مؤسسۀ قرآنی در این کشور فعالیت می‌کند، میلیاردها تومان برای طرح‌ها و برنامه‌های فرهنگی هزینه می‌شود و سازمان‌هایی چون دارالقرآن الکریم با بودجه‌های دولتی ایجاد شده است و تقریبا همۀ مسئولان کشور در مقام سخنرانی بر اهمیت و اولویت فعالیت در فضای مجازی تاکید می‌کنند، شناخت وضعیت آموزش الکترونیکی در مهم‌ترین موضوع دینی، تکلیف سایر موضوعات و زمینه‌های فرهنگی را نیز مشخص می‌کند.

   1  

فایل‌های صوتی

فایل صوتی جلسات آن‌لاین بحث و بررسی پیرامون مباحث اخلاقی در محیط اینترنت، در بخشی با عنوان فایل‌های صوتی در منوی اصلی وبلاگ قرار گرفت.
در این جلسات که به یاری خداوند شب‌های زوج ماه مبارک رمضان یعنی شب چهارم، ششم، هشتم و ... از ساعت 22 الی 23 در محیط جام و ال‌فور برگزار می‌شود از همراهی و مشارکت علاقه‌مندان معارف نورانی اهل بیت (علیهم‌السلام) درس خواهم آموخت.
ان شاء الله تلاش می‌کنم صوت هر جلسه را بلافاصله پس از برگزاری، در این بخش قرار دهم.

جلسات آن‌لاین اخلاقی در شب‌های ماه رمضان

استقبال گسترده از طرح برخی آسیب‌های اخلاقی اینترنت در این وبلاگ و مطالب فراوانی که به صورت کامنت ذیل یادداشت‌های قبل آمد یا از طریق نامه و چت در میان گذاشته شد نشان داد اهمیت و حساسیت موضوع، بیش از آن حدی است که تصور می‌شود. به‌ویژه آن که مسائل اخلاقی در این محیط بسیار فراتر از دوستی‌ها و ارتباطات اینترنتی است و آنچه مطرح شده بود، تنها یکی از ده‌ها آفتی است که کاربران اینترنت را تهدید می‌کند و متاسفانه دائما با آسیب‌ها و جلوه‌های گوناگون آن مواجهیم.

مشکل پذیرش در دانشگاه‌های مجازی


این روزها سخت درگیر مصاحبه با داوطلبان ورود به مقطع کارشناسی ارشد دانشکدۀ مجازی بودیم. کاری بسیار حساس و خسته‌کننده که به دلیل نادرست بودن شیوۀ تحمیل شده از سوی وزرات علوم برای پذیرش دانشجو در دانشگاه‌های مجازی، آن‌چنان که باید مطلوب و رضایت‌بخش هم نبود. البته دیدار و گفتگوی حضوری با برخی از دانشجویانی که پیش از این تنها در فضای مجازی در خدمت آنها بوده‌ایم، آمادگی و تسلط بسیار خوب برخی از داوطلبان و همچنین مشاهدۀ اشتیاق اقشار گوناگون از نقاط مختلف کشور برای تحصیل در زمینۀ علوم قرآن و حدیث، آن‌قدر شیرین و جذاب بود که بر خستگی‌ها و تلخی‌ها غلبه کند و این برنامۀ دانشکده را نیز به خاطره‌ای خوش و کاری لذت‌بخش  مبدل سازد.

   1  

دوستی‌های اینترنتی و آسیب‌های آن در محیط‌های مذهبی

به نظر می‌رسد موضوع ارتباط با جنس مخالف و دوستی‌های نادرست اینترنتی یکی از حساس‌ترین، گسترده‌ترین و پرخطرترین آسیب‌های اخلاقی محیط یادگیری الکترونیکی است. حساسیت و خطر این مشکل برای محیطی چون دانشکدۀ مجازی علوم حدیث از آن جهت بیشتر است که متاسفانه این موضوع به آفت و آسیبی ویژه برای اقشار مذهبی تبدیل شده است. تفاوت شرایط و قیود زندگی در محیط مجازی با فرهنگ و رسوم جاری در زندگی عادی خانواده‌های مذهبی و سنتی موجب می‌شود عواملی که بسیاری از آسیب‌ها را در محیط خارجی از این‌گونه افراد دور می‌کرد، در فضای سایبر کارآیی خود را از دست بدهد و محیطی لغزنده و خطرناک برای متدینان فراهم آورد.

هشداری جدی برای اهالی اینترنت

یکی از دوستان عزیز و خوانندگان محترم، بدون آن که خود را معرفی کند مطلبی را در کامنت‌های یادداشت قبل نوشته که به نظرم بسیار جالب و تکان‌دهنده است. وی با اشاره به ضرورت توجه به آسیب‌های اخلاقی محیط یادگیری الکترونیکی، می‌گوید پیش از تحصیل در دانشکدۀ مجازی علوم حدیث، به دلیل نگرانی از این آسیب‌ها به سراغ اینترنت و یادگیری مهارت‌های آن نرفته است. او در ادامه خوابی را نقل می‌کند که در نخستین شب حضورش در کلاس‌های اینترنت دیده است :

آداب و مهارت‌های یادگیری الکترونیکی

یکی از تجاربی که در طول فعالیت چند ساله در دانشکدۀ مجازی علوم حدیث به دست آمد، ضرورت آشناسازی دانشجویان این شیوه با لوازم و اقتضائات تحصیل در محیط مجازی بود. گذشته از نکات و مهارت‌های فنی، بسیاری از مسائل فرهنگی، اخلاقی، تربیتی و حتی بهداشتی در این محیط مطرح است که بی‌توجهی مسئولان و بی‌اطلاعی یادگیرندگان الکترونیکی نسبت به آنها مشکل‌ساز و مخاطره‌آمیز خواهد بود.

   1  

آموزش الکترونیکی در کشورهای مختلف جهان

یکی از بهترین و جامع‌ترین منابع علمی که وضعیت یادگیری الکترونیکی در بسیاری از کشورهای جهان را به صورت دقیق بررسی کرده، کتابی دو جلدی است با عنوان e-LEARNING practices که اخیرا با ویراستاری پروفسور یوگور دمیرای و تلاش جمعی از اساتید دانشگاه آنادولو در ترکیه انتشار یافته است. ویژگی مهم و منحصر به فرد این مجموعه، بین‌المللی بودن آن و نگاه گسترده‌ای است که بیش از 70 مؤلف را از 39 کشور مختلف جهان با دغدغه‌هایی مشترک کنار هم قرار می‌دهد و آخرین دستاوردها و چالش‌های پیش روی آموزش الکترونیکی را در این کشورها و در نتیجه در سراسر جهان به نمایش می‌گذارد.

   1  

شعار پنجمین کنفرانس آموزش الکترونیکی

عضویت در کمیتۀ علمی کنفرانس‌های مختلف آموزش الکترونیکی کشور طی چند سال گذشته، توفیق و فرصت خوبی را برایم فراهم ساخته است تا ضمن همراهی با اساتید برجسته و باتجربۀ کشور که در دو حوزۀ پداگوژی و مهندسی، راه‌بری آموزش الکترونیکی ایران را بر عهده دارند، از محضر آنان بهره‌های فراوان ببرم. مدتی است جلسات برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری پنجمین کنفرانس ملی و دومین کنفرانس بین‌المللی یادگیری و آموزش الکترونیکی که میزبانی آن را دانشگاه صنعتی امیرکبیر بر عهده دارد آغاز شده است. یکی از مباحث جلسۀ اخیر کمیتۀ علمی، انتخاب شعاری برای این نوبت از کنفرانس بود.

   1  

درنگی در آموزش الکترونیکی ازدواج

خبر افتتاح طرح‌های مربوط به آموزش الکترونیکی در سازمان‌ها و نهادهای دولتی کشور، خبری خوش و امیدوارکننده برای علاقه‌مندان این فناوری است. سال‌هاست موضوع دولت الکترونیکی و به صورت خاص، آموزش الکترونیکی در برنامه‌های سازمان‌های دولتی به عنوان شعار، وعده و ادعایی پرهزینه مطرح است اما کمتر شاهد به نتیجه رسیدن این طرح‌ها و تحقق وعده‌های گوناگون در این زمینه بوده‌ایم. در این شرایط خبر افتتاح سامانۀ آموزش الکترونیکی ازدواج جوانان، خبری جالب توجه به نظر می‌رسد.

آموزش الکترونیکی در سالی که گذشت


فرا رسیدن بهار طبیعت بهانۀ خوبی است برای جمع‌بندی و مرور کارنامۀ یک سالۀ افراد، ‌سازمان‌ها و موضوعات گوناگون. بر همین اساس، با توجه به موضوع تخصصی این وبلاگ، نخستین یادداشت آن در سال جدید به تحلیل کوتاهی از وضعیت آموزش الکترونیکی در سال گذشته اختصاص می‌یابد.
سال 88 سالی سرشار از حوادث و تحولات تلخ، غمبار و نگران‌کننده در سرزمین ما بود. اینجا محل مناسبی برای بحث و تحلیل در زمینۀ انتخابات بحث‌انگیز ریاست جمهوری و حوادث و خسارت‌های جبران‌ناپذیر پس از آن نیست و اساسا هنوز زمان تحلیل جامع و گفتگوی آزاد در این زمینه فرا نرسیده است. اما تردیدی نیست که از ابتدا تا انتهای سال گذشته، همۀ جنبه‌های زندگی و فعالیت در کشور، زیر سایۀ سنگین این موضوع و تحت تاثیر بحران‌های ناشی از آن قرار داشت. بر این اساس هیچ موضوعی از جمله آموزش الکترونیکی را نمی‌توان در سال 88 فارغ از حوادث و بحران‌های سیاسی و اجتماعی این سال تحلیل کرد.

   1  

کنفرانس دانشگاه الکترونیکی

روزهای ششم تا هشتم اسفندماه جاری همایشی با عنوان کنفرانس و نمایشگاه دانشگاه الکترونیکی در دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد. برگزارکنندۀ این کنفرانس، شرکتی از بخش خصوصی بود که با همکاری و حمایت برخی نهادها این کنفرانس را برگزار کرد. این کنفرانس با همۀ‌ نقاط قوت و ضعفی که داشت، به هر حال اتفاقی قابل توجه در زمینۀ آموزش الکترونیکی در کشور بود. لذا لازم دانستم چند سطری در این باره بنویسم.

خسته نباشید به کنکوری‌ها

روز گذشته آزمون سراسری تحصیلات تکمیلی رشته‌های گروه علوم قرآن و حدیث برگزار شد و برای دومین بار جمعی از دانشجویان و دانش‌آموختگان دانشکدۀ مجازی علوم حدیث در این رقابت بزرگ شرکت کردند. در این دو سال، روز برگزاری کنکور ارشد، برای من روز حساس و مهمی بوده است و گمان می‌کنم اگر خودم آزمون داشتم تا این حد حساس و نگران نبودم.

   1  

فهرست دانشگاه‌های مجازی ایران

در تعطیلات فرصتی دست داد تا فهرستی از مراکز دانشگاهی فعال در زمینۀ آموزش الکترونیکی را تهیه و عنوان دانشگاه‌های مجازی را در منوی اصلی وبلاگ اضافه کنم. برای این منظور تلاش کردم با تکیه بر حافظه و مرور ارتباطاتی که طی این چند سال با دیگر دانشگاه‌ها داشته‌ام، فهرستی از تمامی مراکز آموزش عالی الکترونیکی کشور که هم‌اکنون به صورت بالفعل دانشجو دارند و آموزش‌های رسمی دانشگاهی را از طریق وب ارائه می‌دهند تهیه کنم.

مدرسه فردا

نشریۀ مدرسۀ فردا یکی از مجله‌هایی است که سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی وزارت آموزش و پرورش در مجموعه نشریات رشد منتشر می‌کند. نگاه دقیق و علمی این نشریه به موضوع فناوری اطلاعات و ارتباطات و نقش آن در فرایند آموزش و یادگیری و حرکت حساب‌شدۀ آن در مسیر ایجاد تحول در نظام آموزش و پرورش با هدف تغییر نگاه فرهنگیان و معلمان به این موضوع، یکی از اقدامات اساسی و زیربنایی در این حوزه به شمار می‌رود. این حرکت انصافا جای تقدیر و نیاز به حمایت و تقویت دارد. اشراف دکتر محمد عطاران بر این کار و حضور ایشان در شورای برنامه‌ریزی نشریه، یکی از عوامل  اصلی موفقیت آن است.

نقش مدرس در یادگیری الکترونیکی

مرکز آموزش الکترونیکی دانشگاه الزهراء (س) که در صدد راه‌اندازی دوره‌های مجازی است به منظور توجیه مدیران خود کارگاهی را ترتیب داد و مرا دعوت کرد تا ضمن معرفی دستاوردهای دانشکدۀ مجازی علوم حدیث، وظایف اساتید دوره‌های الکترونیکی و نحوۀ تنظیم روابط آنان با دانشجویان را برای رئیس، معاونان و مدیران این دانشگاه تبیین کنم.

خانۀ جدید

اگر چه هنوز بخش‌هایی از این وبلاگ آماده و فعال نشده است و برخی اشکالات جزئی آن نیز باید برطرف گردد اما فکر می‌کنم با زحمات دوستان شرکت مسیر این خانۀ نو به حد قابل قبولی رسیده و اثاث‌کشی به وبلاگ جدید امکان‌پذیر شده است. پیش از این هر از چند گاهی در وبلاگی با عنوان مدیر دانشکدۀ مجازی (که تمامی یادداشت‌های آن را به این وبلاگ منتقل کرده‌ام) مطالبی را در خصوص فعالیت‌های دانشگاه اینترنتی و موضوعات مرتبط با یادگیری الکترونیکی می‌نوشتم. اما اکنون

   1  

نخستین جشن دانش‌آموختگی در دانشکدۀ مجازی

باز هم فاصلۀ زیادی میان به‌روز رسانی وبلاگ افتاد. این چند وقت، سنگینی کارها در کنار اوضاع ناخوش کشور، حال و حسی برای نوشتن باقی نگذاشته بود. ضمن این که منتظر آماده‌سازی وبلاگ جدید بودم تا یک باره در این خانۀ نو با حال و هوایی تازه نوشتن را از سر بگیرم. حالا که سایت جدید تقریبا آماده شده و کم‌کم می‌توانم اینجا بنویسم، به نظرم رسید اولین یادداشتی که اینجا وارد می‌کنم مربوط به یکی از مهم‌ترین اتفاقاتی باشد که در مدتی که وبلاگ قبلی را به‌روز نکرده‌ام در حوزۀ یادگیری الکترونیکی برایم رخ داده است. البته اکنون که این یادداشت را می‌نویسم هنوز وبلاگ جدید به صورت کامل آماده نشده و این مطلب به نوعی پیش‌درآمد سایت جدید خواهد بود.

   1  

دانشکده‌ای بدون محدودیت جغرافیایی



مدت‌ها پیش (قبل از التهاب‌های سیاسی اخیر) خبرنگار روزنامۀ وطن امروز مصاحبه‌ای را با موضوع فعالیت‌های دانشکدۀ مجازی با من انجام داد که اخیرا آن را منتشر کرده است. این مصاحبه را می‌توانید
اینجا ملاحظه کنید.

   1  

شور انتخاباتی در دانشکدۀ مجازی

این روزها تالارهای گفتگوی دانشکدۀ مجازی و بخش‌های دیگری از آن شاهد شور و نشاط و فعالیت دانشجویان به مناسبت ایام انتخابات ریاست جمهوری است. استقبال خوب دانشجویان و رونق مباحث سیاسی در فضای مجازی نشانه‌ای از ظرفیت بالای این محیط برای فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی است.

   1  

مصاحبه دکتر بدرالخان

Photo of Badrul Khan

دکتر بدرالخان یکی از اساتید و چهره‌های برجسته، اثرگذار و پرکار در عرصۀ یادگیری الکترونیکی است. او علاوه بر انتشار کتب و مقالات فراوان در این موضوع، به عنوان نظریه‌پرداز و مؤسس رشته‌های دانشگاهی و ایده‌های نو در سطح بین‌المللی شناخته شده است که نظریۀ ارکان هشت ضلعی وی برای آموزش الکترونیکی شامل توجه علمی، رسمی(سازمانی)، فنی، طرح تعاملی، ارزیابی،نکات مدیریتی، پشتوانۀ محتوایی و اخلاقی مشهور است.

   1  

تبلیغات دینی در فضای مجازی


چندی پیش خبرنگار سرویس فضای مجازی خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا) مصاحبه‌ای با من داشت که در دو بخش منتشر شد. موضوع اصلی این مصاحبه تبلیغات دینی در فضای مجازی و مشکلات آن بود. از مهم‌ترین نکاتی که در این مصاحبه بیان کردم لزوم گسترش فعالیت‌های خودجوش مذهبی در محیط وب و لزوم احساس وظیفۀ تک‌تک افراد برای تاثیرگذاری در این فضا و استفاده از این فرصت بی‌بدیل بود. همچنین بر لزوم تعمیق و نظام‌مند شدن تبلیغات دینی در فضای اینترنت و آشنایی بیشتر متولیان فرهنگی کشور با اقتضائات و لوازم این فضا تاکید کردم.

   1  

به کجا چنین شتابان؟!

اگر چه به دلایل گوناگون از مدت‌ها قبل تصمیمی برای به‌روز رسانی این وبلاگ نداشتم و قصد کرده بودم فعالیت مجدد آن را در قالبی جدید و با دامنه و ساختاری نو آغاز کنم اما انتشار مطلبی در نشریۀ حبیکه که یکی از نشریات دانشجویی دانشکدۀ مجازی است مرا بر خلاف فضای نزدیک به ایام سال نو ناچار به نوشتن این سطور کرد.

   1  

درخواستی از دانشجویان عزیز
ارزشیابی و کنترل، یکی از ارکان هر برنامۀ هدفمند و سیستمی است. هیچ سازمانی بدون بررسی و ارزشیابی نسبت به فعالیتهای گذشتۀ خود نمی‌تواند آینده‌ای روشن و رو به کمال را در پیش داشته باشد. اهمیت این موضوع در فعالیتهای بی‌سابقه و نوظهوری چون آموزش الکترونیکی بسیار بیشتر است. هنوز بسیاری از فرآیندها و برنامه‌ها در دانشگاه‌های مجازی در مرحلۀ آزمون و خطاست و به صورت قاطع هیچ روشی را نمی‌توان برای تولید و ارائۀ محتوای الکترونیکی به عنوان بهترین و کامل‌ترین روش معرفی کرد.

   1  

چند جمله با دانش‌پذیران جدید


این روزها با توجه به پذیرش سومین دورۀ دانش‌پذیران دانشکده و آغاز ترم دانش‌پذیری این عزیزان بنا داشتم ضمن خیر مقدم به اعضای جدید دانشکده نکاتی را با آنان در میان بگذارم، اما حجم سنگین کارها تا کنون اجازه وقت‌گذاری و تمرکز لازم برای این منظور را نداده است. به نظرم رسید برای این که این یادداشت بیش از این با تاخیر مواجه نشود، همان نکاتی را که ابتدای ترم دانش‌پذیری قبل خدمت عزیزان ورودی 85 تقدیم کردم عینا نقل کنم و بیان نکات جدید را به فرصتی دیگر موکول نمایم:

افزایش سهم قرآن در فضای مجازی


با گسترش فعالیتهای دانشکدۀ مجازی علوم حدیث و روشن شدن گوشه‌ای از برکات این طرح بزرگ، انتظارات و توقعات جامعه برای تحقق این امکان در عرصۀ  آموزشهای مذهبی به شدت افزایش یافته است. یکی از نشانه‌های این موضوع، پرسشهایی است که خبرنگار ایکنا (خبرگزاری قرآنی ایران) در مورد آموزشهای الکترونیکی در زمینۀ قرآن در مصاحبه‌ای که اخیرا بخشهایی از آن در خبر منتشر شد  مطرح کرد.

بعد از گلایه


 

یادداشت قبلی این وبلاگ و نظرات متنوعی که ذیل آن مطرح شد، برخی از دوستان خوب دانشکده را نگران کرد و تعدادی از این عزیزان مصرانه از من خواستند که نظرات بیان شده را حذف کنم. شاید حق با این دوستان دلسوز و قدرشناس است. کسی که با گوشه‌ای از اهمیت و عظمت اهداف دانشکده آشنا باشد و شمه‌ای از زحمات شبانه‌روزی و فداکاریهای انجام شده برای به بار نشستن این نهال نوپا را بداند، نمی‌تواند به آسانی شاهد نادیده گرفته شدن واقعیتها و مطرح شدن سخنان تمسخر‌آمیز و دلسردکننده باشد.

   1  

گلایه‌ای دوستانه
با پایان یافتن سال پیامبر، جشنوارۀ الکترونیکی پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله) نیز به پایان برنامه‌های خود رسید و مراسم اختتامیۀ این جشنوارۀ بزرگ، در سالروز میلاد مسعود آن حضرت با شکوه خاصی برگزار شد. سخن در باب دستاوردها و آثار این جشنواره بسیار است اما به نظرم رسید در این وبلاگ که بیشتر مخاطبانش را دانشجویان دانشکدۀ مجازی علوم حدیث تشکیل می‌دهند، گلایه‌ای را که از این دوستان در رابطه با جشنواره در ذهن داشتم مطرح کنم.
تبریک به دانشجویان دانشکدۀ مجازی



فرا رسیدن سال نو و مقارن شدن آن با ربیع‌الاول که نویدبخش سالی پر خیر و برکت است را به همۀ عزیزان خصوصا دانشجویان دانشکدۀ مجازی تبریک عرض می‌کنم و امیدوارم این سال، سال تثبیت، ارتقا و رفع مشکلات این مرکز نورانی و اتحاد و انسجام هر چه بیشتر اعضای آن باشد.

 

   1  

مسابقه علمی و خیر مقدم به دانشجویان جدید دانشکده

   1  

چند نکته برای بعد از امتحانات
حرف مرد یکی نیست!

   1  

حلقۀ مفقوده

   1  

چند جمله با دانش‌پذیران جدید

   1  

آموزش الکترونیکی و ظهور منجی



عید بزرگ میلاد منجی موعود، حضرت بقیه‌ الله الاعظم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را به همۀ حقیقت‌خواهان جهان تبریک عرض می‌کنم. به نظرم رسید به این مناسبت بخش پایانی مقالۀ مزایا و نگرانیهای آموزش الکترونیکی را که در اولین همایش ملی آموزش الکترونیکی ارائه نمودم در اینجا تقدیم کنم. البته معتقدم بحث ارتباط فناوری اطلاعات و ظهور منجی بحثی گسترده است که می‌توان مقاله‌ای مستقل و مستدل در رابطه با آن ارائه نمود. گذشته از نقش این فناوری در زمینه‌سازی ظهور، روایات متعددی در منابع اسلامی وجود دارد که می‌توان از آنها بهره‌گیری تشکیلات حکومتی و دینی حضرت از نوعی فناوری برتر اطلاعاتی و ارتباطی را برداشت کرد. به هر حال امیدوارم فرصتی فراهم شود که چنین تحقیقی توسط اینجانب یا یکی از دوستان انجام پذیرد. شاید این قطعه از آن مقاله تا حدودی دورنمای این بحث را نشان دهد:

   1  

مصاحبه‌ای در مورد فناوری اطلاعات

دوست عزیزم جناب آقا ایمان ضیابری چندی پیش در مورد سازمان ملی جوانان و برنامه‌هایی که آنجا پیگیری می‌کنم با من مصاحبه‌ای انحام داد که آن را در ایکنا و بعضی رسانه‌های دیگر منتشر کرده است. ضمن تشکر از این جوان سرشار از استعداد و پاکی، لینک مصاحبه را برای ملاحظه و اظهار نظر دوستان تقدیم می‌کنم.

   1  

جشنواره الکترونیکی پیامبر اعظم (ص)
میزگرد نقش وبلاگ در توسعه دین

   1  

مجازی یا حقیقی؟
مژده!
همایش یادگیری الکترونیکی

   1  

ماجرای آزمون پایان ترم و ...
به بهانۀ پایان مسئولیت در معاونت پژوهشی
انتظار

   1  

نظرخواهی دربارۀ برنامه‌های سال پیامبر اعظم
نگاهی دیگر به بهار

   1  

تقارن زیبا

   1  

خاطرات دوران دانش‌پذیری...
این بار درد دل یک مسئول فنی!



به ‌دنبال انتشار یادداشت قبلی که درد دلهای یکی از دانش‌پذیران دانشکده مجازی راانعکاس داده بود، یکی از دوستان عزیز و ارزشمندم در شرکت مسیر(مجری فنی طرح دانشکده مجازی) مطلبی نوشته و به‌دلیل این که حجم آن بیش از یک کامنت بوده آن را برای من ایمیل کرده است. این نامه نیز حاوی نکات زیبا و درد دلهای جالبی است و می‌تواند گویای حقایق مهمی در مسیر تلاشهای انجام شده باشد. در اینجا بار دیگر از زحمات خالصانه و شبانه‌روزی این دوست عزیز و همکاران زحمت‌کش ایشان تشکر می‌کنم و توفیق روزافزون آنها را از خداوند متعال خواستارم. شاید در فرصتی دیگر در مورد این گروه پرکار، خوش‌ذوق و موفق مطالب بیشتری بنویسم. فعلا مطلب این مهندس متعهد را بخوانید:

درد دل یک دانش‌پذیر!

   1  

مزایا و نگرانیهای آموزش الکترونیکی
جلسات هم‌زمان و رفع اشکال



آموزش الکترونیکی به‌عنوان روشی نوین و کارآمد برای گسترش دانش و ایجاد فرصتهای برابر فراگیری در حال گسترش است. در این شیوۀ آموزشی دروس با دو روش هم‌زمان و غیرهم‌زمان ارائه می‌شود. یکی از مزایای آموزش الکترونیکی برداشته شدن محدودیتهای زمانی است. به این معنی که فراگیر در این دوره می‌تواند در هر ساعت از شبانه‌روز که مناسب بداند در کلاس خود شرکت کند. لذا برای حفظ این مزیت استفاده از روش غیر‌هم‌زمان ترجیح پیدا می‌کند. در روش غیرهم‌زمان دروس با همۀ ویژگیها و امکاناتی که برای جذابیت، تفهیم و تعامل لازم است از قبل تولید و به دانشجو عرضه می‌شود. اما این دروس هر قدر هم جذاب و کامل ساخته شوند نمی‌توانند جایگزین کاملی برای کلاسهای حضوری باشند.

خوشا به حال زائران مدینه


این روزها آن‌قدر مشغول کاریم که حواسمان نیست در چه ایامی به‌سر می‌بریم و در مقدس‌ترین اماکن دنیا چه اتفاقی در حال رخ دادن است. اما امروز که با آقا سعید خداحافظی کردم ناگهان به‌خود آمدم که عجب! گروه زیادی از دوستان و اساتید و همکاران در مدینه‌اند و من امسال هم مثل سالهای گذشته اینجا غرق در کارهای روزمرۀ همیشگی! بغض گلویم را فشرد و بر بی‌سعادتی و بی‌توفیقی خود حسرت و به توفیق و موقعیت این عزیزان غبطه خوردم.

یک خاطرۀ زیبا

با وجود سنگینی و سختی کار راه‌اندازی و مدیریت دانشکدۀ مجازی، وقتی به اتفاقی که رخ داده و الطافی که خداوند متعال به این طرح و حرکت داشته است فکر می‌کنم و جمع خوب و صمیمی همکاران و دانشجویان این دانشکده را می‌بینم همۀ خستگیها از تنم بیرون می‌رود و احساس شعف و افتخار جایی برای ناامیدی و ملالت باقی نمی‌گذارد.

   1  

سخن اول

به نام او که هر آنچه هست از اوست

خداوند بزرگ و مهربان را شاکرم که به این بنده ناچیز و ناتوان خود منت نهاد و توفیق طراحی و ایجاد مرکزی نورانی در شبکۀ جهانی اینترنت را به او ارزانی داشت. بی‌شک این توفیق بزرگ با عنایات ویژۀ اهل‌بیت (علیهم‌السلام) و کمک، دلسوزی و از خودگذشتگی جمع زیادی از دوستان و دانشجویان دانشکدۀ علوم حدیث به دست آمده است.

   1  

مسیر فناوری اطلاعات کلیه حقوق مادی و معنوی برای نویسنده محفوظ است.